Πρακτικός οδηγός για εργοδότες

Πώς οργανώνεται η παροχή, ποιες προϋποθέσεις ισχύουν για την απαλλαγή από εισφορές και φόρο και ποια λάθη μπορεί να μετατρέψουν μια παροχή σε μισθολογικό κίνδυνο.

Με μια ματιά

Οι διατακτικές σίτισης μπορούν να δοθούν ως πρόσθετη παροχή σε είδος. Για να μην υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές πρέπει να τηρούνται σωρευτικά οι τέσσερις νόμιμες προϋποθέσεις: μηνιαία χορήγηση για διατροφή κατά την εργασία, αξία έως 6 € ανά εργάσιμη ημέρα, χρήση μόνο για συγκεκριμένα είδη διατροφής και εξαργύρωση σε συμβεβλημένο δίκτυο. Η ίδια αξία έως 6 € ανά εργάσιμη ημέρα προβλέπεται ως απαλλαγή από φόρο εισοδήματος μισθωτών υπηρεσιών. Η παροχή πρέπει να είναι επιπλέον του συμφωνημένου χρηματικού μισθού· δεν μειώνουμε αυτόματα τις ασφαλιστέες αποδοχές για να χρηματοδοτήσουμε τις κάρτες.

Κανόνας	Τι σημαίνει στην πράξη
Όριο	Έως 6 € ανά εργάσιμη ημέρα για κάθε εργαζόμενο.
Χορήγηση	Σε μηνιαία βάση, για ανάγκες διατροφής κατά τη διάρκεια της εργασίας.
Χρήση	Γεύματα, έτοιμα φαγητά, τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση και ροφήματα.
Δίκτυο	Μόνο σε συμβεβλημένα καταστήματα με όρους αποδοχής και εξαργύρωσης.
Μισθοδοσία	Παροχή επιπλέον του συμφωνημένου μισθού· όχι αυτόματη μείωση ασφαλιστέων αποδοχών.

1. Τι είναι και πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί

Οι διατακτικές σίτισης είναι έντυπα κουπόνια ή ηλεκτρονική αξία που χορηγείται από τον εργοδότη στον εργαζόμενο και εξαργυρώνεται σε συμβεβλημένο δίκτυο. Η επιχείρηση μπορεί να τις εντάξει σε πρόγραμμα παροχών προσωπικού, με σαφείς όρους χορήγησης και χωρίς να τις αντιμετωπίζει ως χρήματα ή ως μέρος του τακτικού μισθού.

Ο εργοδότης μπορεί να επιλέξει τον εκδότη, το ποσό εντός των νόμιμων ορίων και τον τρόπο εφαρμογής. Ο εκδότης μπορεί να είναι ο ίδιος ο εργοδότης ή τρίτη επιχείρηση με την οποία έχει συμβληθεί. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να υφίσταται συμβατικό πλαίσιο με τα καταστήματα του δικτύου που καθορίζει πώς γίνονται αποδεκτές και εξαργυρώνονται οι διατακτικές.

2. Οι τέσσερις προϋποθέσεις για ασφαλιστική απαλλαγή

• Μηνιαία χορήγηση για διατροφή στην εργασία. Η παροχή δίνεται σε μηνιαία βάση και αποσκοπεί στην κάλυψη αναγκών διατροφής κατά τη διάρκεια της εργασίας.
• Ανώτατη αξία 6 € ανά εργάσιμη ημέρα. Το όριο αφορά την αξία ανά εργάσιμη ημέρα. Για παράδειγμα, 22 εργάσιμες ημέρες αντιστοιχούν σε ανώτατο ποσό 132 € για τον μήνα. Το παράδειγμα δεν δημιουργεί σταθερό μηνιαίο ή ετήσιο όριο: ο υπολογισμός ακολουθεί τις εργάσιμες ημέρες που λαμβάνονται υπόψη.
• Περιορισμένη χρήση. Οι διατακτικές ανταλλάσσονται μόνο με γεύματα, έτοιμα φαγητά, τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση και ροφήματα.
• Συμβεβλημένο δίκτυο. Η εξαργύρωση γίνεται σε καταστήματα που έχουν σύμβαση με τον εκδότη, με ρυθμισμένη διαδικασία αποδοχής και ανταλλαγής.

Οι όροι είναι σωρευτικοί. Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι, αν δεν πληρούται η προϋπόθεση των 6 € ανά εργάσιμη ημέρα, οι εισφορές οφείλονται επί του συνόλου των διατακτικών και όχι μόνο επί του ποσού που υπερβαίνει το όριο. Συνεπώς, ποσό 10 € ανά ημέρα μπορεί να οδηγήσει σε εισφορές για όλη την αξία, εφόσον δεν πληρούται το νόμιμο όριο.

3. Φορολογική και λογιστική αντιμετώπιση

Για τον εργαζόμενο, το άρθρο 14 παρ. 1 περ. ζ΄ του ν. 4172/2013 εξαιρεί από το εισόδημα από μισθωτή εργασία την αξία διατακτικών σίτισης έως 6 € ανά εργάσιμη ημέρα. Η φορολογική απαλλαγή και η ασφαλιστική απαλλαγή εξετάζονται αυτοτελώς: η επιχείρηση οφείλει να ελέγχει τις προϋποθέσεις του κάθε πλαισίου και να κρατά στοιχεία που τεκμηριώνουν τη χορήγηση και τη δαπάνη.

Για την επιχείρηση, η έκπτωση της δαπάνης κρίνεται με βάση τους γενικούς κανόνες του άρθρου 22 του ΚΦΕ, μεταξύ άλλων την επιχειρηματική σκοπιμότητα, την πραγματική συναλλαγή και τα κατάλληλα παραστατικά. Η φορολογική έκπτωση δεν είναι αυτόματη μόνο και μόνο επειδή η παροχή ονομάζεται «διατακτική σίτισης».

Η σχετική αρθρογραφία επισημαίνει ότι, ως γενικός κανόνας, παροχές σε χρήμα ή σε είδος που συνδέονται με την εργασία μπορεί να έχουν μισθολογική ή ασφαλιστική σημασία. Για τις διατακτικές σίτισης υπάρχει ειδική νομοθετική εξαίρεση, αλλά μόνο όταν πληρούνται οι συγκεκριμένοι όροι. Επομένως, η ονομασία «κουπόνι» ή «κάρτα» από μόνη της δεν αρκεί: μετρούν η πραγματική χρήση, η αξία, η συχνότητα και το συμβατικό δίκτυο.

4. Κρίσιμο σημείο: όχι μείωση μισθού ή ασφαλιστέων αποδοχών

Οι διατακτικές πρέπει να χορηγούνται ως πρόσθετη παροχή και να μην αντικαθιστούν μέρος του συμφωνημένου χρηματικού μισθού. Η αυτόματη μείωση του μικτού μισθού ή των ασφαλιστέων αποδοχών με ισόποση χορήγηση διατακτικών είναι σοβαρά επισφαλής πρακτική και δεν πρέπει να εφαρμόζεται. Οι διατακτικές που πληρούν τις προϋποθέσεις εξαιρούνται από τις τακτικές αποδοχές· αυτό δεν αποτελεί άδεια για τεχνητή ανακατανομή ήδη συμφωνημένων αποδοχών ή για δήλωση χαμηλότερης ασφαλιστέας βάσης.

Οι αποδοχές καταβάλλονται μέσω τραπεζικού λογαριασμού και αποτυπώνονται στα εκκαθαριστικά μισθοδοσίας. Αν η χορήγηση διατακτικών συνοδεύεται από μείωση συμφωνημένων αποδοχών, μπορεί να προκύψουν ζητήματα μη καταβολής μισθού, μονομερούς βλαπτικής μεταβολής, παραβίασης κατώτατων ή συλλογικά καθορισμένων αποδοχών, καθώς και ανακριβούς απεικόνισης των ασφαλιστέων αποδοχών. Κάθε τέτοια μεταβολή χρειάζεται εξατομικευμένο εργατικό και μισθολογικό έλεγχο· η ασφαλής πρακτική είναι η παροχή να προστίθεται στον υφιστάμενο συμφωνημένο μισθό.

Παράδειγμα: Αν εργαζόμενος έχει συμφωνημένο μικτό μισθό 1.200 €, η επιχείρηση δεν πρέπει να δηλώσει μισθό 1.068 € και να χορηγήσει διατακτικές 132 € με σκοπό να εμφανίσει την ίδια συνολική αξία με χαμηλότερες ασφαλιστέες αποδοχές. Η παροχή 132 € μπορεί να δοθεί επιπλέον, εφόσον τηρούνται οι προϋποθέσεις και οι εσωτερικές διαδικασίες.

5. Πρακτικός έλεγχος πριν από την πρώτη χορήγηση

• Καταρτίστε σύντομη γραπτή πολιτική: δικαιούχοι, ημερομηνία χορήγησης, τρόπος υπολογισμού ανά εργάσιμη ημέρα και χειρισμός απουσιών/μερικής απασχόλησης.
• Ελέγξτε τη σύμβαση με τον εκδότη και το συμβεβλημένο δίκτυο. Βεβαιωθείτε ότι οι επιτρεπόμενες αγορές περιορίζονται στα είδη που προβλέπει ο νόμος.
• Υπολογίστε την αξία βάσει εργάσιμων ημερών και μην υπερβαίνετε τα 6 € ανά ημέρα. Μην θεωρείτε ότι η υπέρβαση επιβαρύνεται μόνο κατά το επιπλέον ποσό.
• Αποφασίστε και τεκμηριώστε ότι πρόκειται για πρόσθετη παροχή, ανεξάρτητη από τον συμφωνημένο μικτό μισθό και από τυχόν υποχρεωτικές παροχές.
• Κρατήστε τιμολόγια, αποδείξεις πληρωμής, κατάσταση δικαιούχων/ποσών, στοιχεία υπολογισμού ημερών και την ισχύουσα σύμβαση δικτύου.
• Συμφωνήστε εκ των προτέρων με τον λογιστή και τον πάροχο μισθοδοσίας πώς θα εμφανίζεται η παροχή στα αρχεία μισθοδοσίας και ποια ποσά θα περιλαμβάνονται στην ΑΠΔ, ανάλογα με το αν πληρούνται οι όροι απαλλαγής.
• Επανελέγχετε περιοδικά την εφαρμογή, τις συμβάσεις του δικτύου και τυχόν αλλαγές στη νομοθεσία ή στις οδηγίες των αρμόδιων αρχών.

6. Τι συμβαίνει όταν δεν τηρούνται οι όροι

Αν δεν πληρούται έστω μία από τις σωρευτικές προϋποθέσεις, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη η απαλλαγή. Για τις ασφαλιστικές εισφορές, η επίσημη διευκρίνιση του e-ΕΦΚΑ αναφέρει ρητά ότι όταν υπερβαίνεται το ημερήσιο όριο, οι εισφορές επιβάλλονται στο σύνολο των διατακτικών. Η φορολογική μεταχείριση εξετάζεται χωριστά με βάση τις διατάξεις του ΚΦΕ και τα πραγματικά χαρακτηριστικά της παροχής. Σε πιθανό έλεγχο μπορεί να προκύψουν διαφορές εισφορών ή φόρου, προσαυξήσεις και λοιπές συνέπειες που εξαρτώνται από τα πραγματικά περιστατικά και την περίοδο.

Ειδικά η ανταλλαγή σε μη επιτρεπόμενα προϊόντα, η απουσία συμβατικού δικτύου, η χορήγηση με τρόπο που δεν συνδέεται με διατροφή στην εργασία ή η χρήση της παροχής αντί χρηματικού μισθού απαιτούν άμεση επανεξέταση και διόρθωση της διαδικασίας.

Συμπέρασμα

Οι διατακτικές σίτισης μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμη παροχή προς τους εργαζομένους όταν λειτουργούν ως πρόσθετη παροχή, εντός του ορίου των 6 € ανά εργάσιμη ημέρα και με ελεγχόμενη χρήση σε συμβεβλημένο δίκτυο. Η επιχείρηση πρέπει να τεκμηριώνει την εφαρμογή και να διατηρεί τον συμφωνημένο χρηματικό μισθό και την ορθή ασφαλιστική βάση.

Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις του e-ΕΦΚΑ

• Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται για να μην επιβάλλονται εισφορές;
  Όλες μαζί: μηνιαία χορήγηση για ανάγκες διατροφής κατά την εργασία, αξία έως 6 € ανά εργάσιμη ημέρα, εξαργύρωση μόνο για τα επιτρεπόμενα τρόφιμα/γεύματα/ροφήματα και χρήση σε συμβεβλημένο δίκτυο με σχετικές συμβάσεις.
• Μπορεί ο εκδότης να είναι τρίτη εταιρεία;
  Ναι. Ο εκδότης μπορεί να είναι ο εργοδότης ή άλλη επιχείρηση με την οποία έχει συμβληθεί ο εργοδότης. Πρέπει, επίσης, να υπάρχει σύμβαση του εκδότη με τα καταστήματα του δικτύου, που να ρυθμίζει αποδοχή και εξαργύρωση.
• Αν χορηγούνται 10 € ανά εργάσιμη ημέρα, ασφαλίζεται μόνο η διαφορά των 4 €;
  Όχι. Σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ, αν δεν πληρούται το όριο των 6 €, οι εισφορές καταβάλλονται για το σύνολο των διατακτικών και όχι μόνο για το υπερβάλλον ποσό.
• Αν παρέχεται και έτοιμο φαγητό στον χώρο εργασίας, αλλάζει κάτι;
  Όχι, η παράλληλη παροχή έτοιμου φαγητού στον χώρο εργασίας δεν επηρεάζει τις προϋποθέσεις που ισχύουν για τις διατακτικές.
• Υπάρχει περιορισμός στο πότε ή πώς αγοράζει ο εργοδότης τις διατακτικές;
  Ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει ότι οι διατάξεις δεν θέτουν περιορισμό ως προς τον τρόπο ή τον χρόνο αγοράς τους. Οι όροι αφορούν τη χορήγηση στους εργαζομένους και την επιτρεπόμενη εξαργύρωση.
• Από πότε ισχύουν οι συγκεκριμένοι κανόνες;
  Οι διατάξεις ισχύουν από 1 Ιανουαρίου 2023.

Νομικές και διοικητικές πηγές

• Άρθρο 43 ν. 5006/2022 Άνοιγμα πηγής
• e-ΕΦΚΑ, Εγκύκλιος 22/2023 Άνοιγμα πηγής
• e-ΕΦΚΑ, Συχνές ερωτήσεις για διατακτικές σίτισης Άνοιγμα πηγής
• Ν. 4172/2013, άρθρο 14 παρ. 1 περ. ζ΄ Άνοιγμα πηγής
• Επιθεώρηση Εργασίας, Καταβολή αποδοχών / εκκαθαριστικά σημειώματα Άνοιγμα πηγής
• e–Forologia, «Διατακτικές σίτισης: Πότε απαλλάσσονται από εισφορές και φόρους;» (17.12.2025) Άνοιγμα πηγής
• Taxheaven, «Διατακτικές σίτισης: Φορολογικά και ασφαλιστικά θέματα» (19.11.2021) Άνοιγμα πηγής

Σημείωση: Το παρόν αποτελεί ενημερωτικό υλικό γενικού χαρακτήρα και όχι εξατομικευμένη νομική, φορολογική ή μισθολογική γνωμοδότηση. Η εφαρμογή πρέπει να ελέγχεται με βάση τους όρους κάθε εργασιακής σχέσης, το σύστημα αμοιβών και τα πραγματικά δεδομένα της επιχείρησης. Νομοθεσία και διοικητικές οδηγίες ελέγχθηκαν για την έκδοση της 22.10.2026.

Συντακτική Ομάδα – Τμήμα Μισθοδοσίας| DS finance